Żyjemy w niezwykłych czasach ?

Błyskawiczny postęp techniczny i technologiczny, podróże z jednego zakątka świata do drugiego w zaledwie kilka godzin, sonda wysłana na Marsa, korporacyjny wyścig szczurów.

Niezwykłe czasy…

To naszym zdaniem czasy młodości naszych rodziców. Na ich oczach rozpadał się stworzony po wojnie jałtański porządek polityczny: rozpadł się Związek Radziecki, państwa socjalistyczne przekształcały się w demokracje – choć droga do nich była bardzo różna, Karol Wojtyła – metropolita Krakowa został papieżem, a w Gdańsku rodził się 10 milionowy ruch "Solidarności".

Kto w tych niezwykłych czasach mógł nazywać siebie bohaterem?

Na pewno przewodniczący NSZZ "Solidarność" Lech Wałęsa, członkowie tajnych organizacji walczących o godność i prawa robotników prześladowani przez władze komunistyczne, wyrzucani z pracy, szykanowani, wtrącani do peerelowskich więzień. 

To także zwykli ludzie, którzy musieli znosić trudy życia codziennego: długie kolejki w sklepach po niemal każdy artykuł, codzienne przerwy w dostawach prądu, długoletnie oczekiwanie na spółdzielcze mieszkanie czy samochód na przedpłaty, którzy musieli prosić władze państwowe o zgodę na każdy wyjazd za granicę.

Wśród tych zwykłych ludzi był także Zbigniew Szkarłat – bohater naszego projektu.

Młody człowiek z problemami zdrowotnymi, który ukończył szkołę zawodową i został robotnikiem w Spółdzielni Inwalidów w Nowym Sączu. Wykształcenie średnie zdobywał dopiero na kursach wieczorowych w naszej szkole czyli w II Liceum Ogólnokształcącym im. Marii Konopnickiej.

Nigdy nie założył własnej rodziny; opiekował się za to matką i rodzeństwem. Kiedy w 1980 roku rodziła się "Solidarność" natychmiast zaangażował się w jej działalność, tworzył komórkę związkową w swoim miejscu pracy, został przewodniczącym Komisji Zakładowej i delegatem na regionalny zjazd ,, Solidarności,, w Tarnowie.

13 grudnia 1981 roku władze komunistyczne wprowadziły na terenie kraju stan wojenny. Kilka tysięcy najaktywniejszych działaczy związku zostało internowanych. Zbigniew Szkarłat zaangażował się w pomoc rodzinom internowanych kolegów oraz w organizację mszy świętych w intencji Ojczyzny, które odprawiał w Kościele Kolejowym najczęściej ojciec Kazimierz Ptaszkowski. Były to msze "ku pokrzepieniu serc". Taką samą rolę a także przekazywanie rzetelnych informacji, nie okrojonych przez cenzurę miało spełniać pismo Solidarności "Wiadomości Nowosądeckie" współtworzone przez Zbigniewa Szkarłata.

Po 586 dniach, 22 lipca 1983 roku zniesiono stan wojenny, a mimo to prześladowania członków NSZZ "Solidarność" nie zakończyły się. 13 marca 1984 roku aresztowanych zostało przez SB czternastu działaczy związku z Nowego Sącza. Wśród nich: Zbigniew Szkarłat, Alicja i Andrzej Szkaradkowie, Henryk Szewczyk, Grzegorz Sajdak, Henryk Najduch, Ryszard Pawłowski, Krzysztof Michalik, Krzysztof Dąbrowski, Ewa Andrzejewska, Tadeusz Pajor, Konstanty Konar, Zbigniew Bocheński.

Zbigniew Szkarłat trafił do więzienia Montelupich w Krakowie, gdzie podczas przesłuchań był bity – co doprowadziło m.in. do poważnej choroby płuc. Zwolniony na mocy amnestii 22 lipca 1984 roku wrócił do Nowego Sącza, gdzie regularnie musiał się meldować na komendzie MO i gdzie nadal cała jego rodzina była inwigilowana.

2 lutego 1986 roku jak w każdą niedzielę wybrał się na mszę za Ojczyznę podczas której jak uzgodnił z proboszczem odczytać miał modlitwę wiernych. Do kościoła już nie dotarł, w godzinach wieczornych został odnaleziony pobity, z pękniętą czaszką w okolicach hotelu Beskid. Zmarł 5 lutego nie odzyskawszy przytomności, a jego pogrzeb w dniu 11 lutego 1986 roku stał się prawdziwą manifestacją Solidarności. Okoliczności śmierci Zbigniewa Szkarłata do dnia dzisiejszego nie zostały wyjaśnione.

Bohater czy zwykły człowiek, któremu udało się zachować godność i żyć w poszanowaniu drugiego człowieka nawet w tych trudnych, niezwykłych czasach? 

Na to pytanie musicie odpowiedzieć sobie sami.

 

 

Opracował: zespół z II LO w Nowym Sączu pod opieką pani Doroty Damian


zdj bohaterzy2

Projekt

„Śladem sądeckich społeczników

w drodze do niepodległej"

dofinansowany jest ze środków

Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich”

 

 FIO logo

 

Projekt organizowany przez
Fundację Centrum Edukacji Mobilnej

logo Fundacja Centrum Edukacji Mobilnej

  

Projekt "Ślady bohaterów"

dofinansowano ze środków

Muzeum Historii Polski w Warszawie

w ramach Programu „Patriotyzm Jutra”
 

czarny kwadrat oficjalny pomn

 

PJ RGB pomn