Cele lekcji

Uczeń:

-        zna sytuację międzynarodową pod koniec wojny,

-        zna etapy przejmowania władzy przez komunistów w Polsce,

-        na przykładzie wybranych biogramów, potrafi wyjaśnić dylematy przed jakimi stanęli żołnierze podziemia niepodległościowego pod koniec wojny,

-        potrafi wskazać konsekwencje różnych wyborów, które musieli dokonać żołnierze podziemia niepodległościowego,

Metody i formy pracy: analiza tekstów, dyskusja, drzewko decyzyjne; praca indywidualna, grupowa, zbiorowa.

Przebieg zajęć

Wprowadzenie

Wyjaśnienie uczniom celów lekcji ze szczególnym naciskiem na zrozumienie dramatycznych wyborów, które musiało dokonać pokolenie żołnierzy podziemia niepodległościowego w trakcie II wojny światowej, wobec przejmowania władzy przez komunistów. Zwrócenie uwagi, że to temat wywołujący bardzo wiele emocji – szczególnie 1 marca, kiedy obchodzimy Narodowy

Pogadanka wprowadzająca w temat przypominająca:

  1. sytuację międzynarodową pod koniec wojny,
  2. rozkaz rozwiązania AK wydany 19 stycznia 1945 r. przez komendanta głównego gen. Leopolda Okulickiego „Niedźwiadka”,
  3. etapy przejmowania władzy przez komunistów w Polsce.

Zobacz materiał pomocniczy:

Małota K., Sytuacja polityczna Polski pod koniec II wojny. Przejęcie władzy przez komunistów, [w:] Ślady bohaterów, Fundacja Centrum Edukacji Mobilnej, Nowy Sącz 2016, https://drive.google.com/open?id=0B8U6Vospc_PfSGtzYm9zNXR0TXc.

 

Zadanie

Analiza wyborów jakich dokonać musieli żołnierze podziemia niepodległościowego wobec przejmowania władzy przez komunistów.

Instrukcja

Zastanówcie się nad dramatycznym wyborem przed jakim stanęło pokolenie żołnierzy działających w konspiracji w trakcie II wojny światowej, wobec przejmowania władzy przez komunistów. Jak wy zachowalibyście się w tej sytuacji? Rozważcie ten problem za pomocą drzewka decyzyjnego.

Przed przystąpieniem do analizy problemu zapoznajcie się z wybranym biogramem biogramami żołnierza wyklętego (w ebooku Ślady bohaterów są opisani m. in. związani z Sądecczyzną Stanisław Pióro, ks. Władysław Gurgacz) oraz przynajmniej 2 publikacjami przekrojowymi poświęconymi omawianej problematyce (zobacz: źródła)

Etapy pracy:

  1. Podział na grupy - maksymalnie 4-osobowe.
  2. Każda grupa otrzymuje kartkę ze schematem drzewka decyzyjnego.
  3. W dolnej części drzewka wpisujemy problem, wymagający podjęcia decyzji tj. Walczyć czy nie? (Jak zachować się wobec przejmowania władzy przez komunistów?)
  4. W górnej części schematu zapisujemy cele/wartości, którymi kierowali się żołnierze wyklęci.
  5. W odpowiednie miejsce drzewka (nad problemem), zapisujemy 2 lub 3 możliwe rozwiązania problemu, czyli decyzje jakie mogli podjąć żołnierze podziemia niepodległościowego wobec końca wojny i przejmowania władzy przez komunistów (np. walczyć dalej, ujawnić się, uciec za granicę)
  6. Nad każdą z wypisanych decyzji zapisujemy jej negatywne i pozytywne skutki.
  7. Prezentacja przez poszczególne grupy drzewek. Dyskusja nad prezentowanymi argumentami, wyborem najwłaściwszej decyzji.

Podsumowanie / prezentacja efektów

Efektem prac wszystkim zespołów może być jedno wspólne drzewko decyzyjne powstałe w trakcie prezentacji poszczególnych grup i dyskusji jej towarzyszącej.

Podsumowaniem rozwiązywania problemu powinna być dyskusja nad wyborem najwłaściwszej decyzji. Czy taki wybór był w ogóle możliwy? Czy żołnierze „wyklęci” (drugiej konspiracji) mieli w ogóle wybór? Podkreślić należy tragizm pokolenia, które stało przed wyborami, które nie dawały szans na realizację upragnionych celów.

Ciekawym pytaniem, które można zadać po zrealizowaniu materiału jest: Jak rozumiesz termin „wyklęci” określający żołnierzy zbrojnego podziemia niepodległościowego po II wojnie.

Źródła (materiały zalecane do wykorzystania)

Kotarski R., Kim byli Żołnierze Wyklęci?, Portal Polimaty.pl, 2017, http://polimaty.pl/2017/03/wykleci-polimaty/.

Pietrasik P., Dlaczego Żołnierze Wyklęci musieli ginąć?, Portal wPolityce.pl, 1.03.2015, http://wpolityce.pl/historia/235611-dlaczego-zolnierze-wykleci-musieli-ginac,

Rzeczkowska E., Żołnierze wyklęci, żołnierze niezłomni, Portal Fundacji Łaczka, http://zolnierzeniezlomni.com.pl/historia/

Siepsiak J., Dlaczego wyklęci?, Portal DEON.pl, 28.02.2015, https://www.deon.pl/wiadomosci/komentarze-opinie/art,801,dlaczego-wykleci.html.

Żołnierze wyklęci - powojenne podziemie niepodległościowe, Dodatek historyczny IPN, Nasz Dziennik 1/2007, https://ipn.gov.pl/pl/publikacje/dodatki-historyczne-do/9727,Zolnierze-wykleci-powojenne-podziemie-niepodleglosciowe.html.



zdj bohaterzy2

Projekt

„Śladem sądeckich społeczników

w drodze do niepodległej"

dofinansowany jest ze środków

Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich”

 

 FIO logo

 

Projekt organizowany przez
Fundację Centrum Edukacji Mobilnej

logo Fundacja Centrum Edukacji Mobilnej

  

Projekt "Ślady bohaterów"

dofinansowano ze środków

Muzeum Historii Polski w Warszawie

w ramach Programu „Patriotyzm Jutra”
 

czarny kwadrat oficjalny pomn

 

PJ RGB pomn